Nauka informacje dla pracodawcy - Vademecum pracodawcy
Historia i tradycja
Informacje o Cechu
Członkostwo w Cechu
Aktualności
Nauka informacje dla ucznia
Nauka informacje dla pracodawcy
  Akty prawne
  Szkolenie uczniów
  Vademecum pracodawcy
  Refundacja
  Wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia
Wymgane egzaminy
Pliki do pobrania
Baza firm
Galeria
Przydatne linki
Kontakt
POWIATOWY CECH RZEMIOSŁ RÓŻNYCH
I PRZEDSIĘBORCZOŚCI
W MŁAWIE
ul. Żwirki 16
06-500 Mława
tel.: 023 654 35 84
 
  Rozwiązywanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony ( w tym umów zawartych z młodocianymi)

Art. 36.

§ 1. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest uzależniony
od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
1) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
2) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
3) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
§ 11. Do okresu zatrudnienia, o którym mowa w § 1, wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach określonych w art. 231, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika.
§ 2-4. (uchylone).
§ 5. Jeżeli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą ustalić w umowie o pracę, że w przypadku, o którym mowa § 1 pkt 1, okres wypowiedzenia wynosi 1miesiąc, a w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2 - 3 miesiące.
§ 6. Strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę przez jedną z nich ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy; ustalenie takie nie zmienia trybu rozwiązania umowy o pracę.

Art. 36 - 1.

§ 1. Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony
następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą
część okresu wypowiedzenia.
§ 2. Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu
w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia.

Art. 37.

§ 1. W okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego
przez pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
§ 2. Wymiar zwolnienia wynosi:
1) 2 dni robocze - w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
2) 3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku
jego skrócenia na podstawie art. 361 § 1.

Art. 38.

§ 1. O zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.
§ 2. Jeżeli zakładowa organizacja związkowa uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, może w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić na piśmie pracodawcy umotywowane zastrzeżenia.
§ 3. (uchylone).
§ 4. (uchylone).
§ 5. Po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej, a także w razie niezajęcia przez nią stanowiska w ustalonym terminie, pracodawca podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia.

Art. 39.

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.

Art. 40.

Przepisu art. 39 nie stosuje się w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Art. 41.

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Art. 41 - 1.

§ 1. W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, nie stosuje się przepisów art. 38, 39 i 41, ani przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.
§ 2. W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy może być rozwiązana przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
§ 3 i 4. (uchylone).

Art. 42.

§ 1. Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia
wynikających z umowy warunków pracy i płacy.
§ 2. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi
zaproponowano na piśmie nowe warunki.
§ 3. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.
§ 4. Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Art. 43.

Pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa w art. 39, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:
1) wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
2) stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej
pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

  Zatrudnianie młodocianych

Rozdział I - Przepisy ogólne

Art. 190.

§ 1. Młodocianym w rozumieniu kodeksu jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat.
§ 2. Zabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 16 lat.

Art. 191.

§ 1. Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy:
1) ukończyli co najmniej gimnazjum,
2) przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.
§ 2. Młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego.
§ 3. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i warunki odbywania
przygotowania zawodowego oraz zasady wynagradzania młodocianych w tym okresie.
§ 4. (uchylony).
§ 5. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej
może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne:
1) zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum,
2) zwolnienie młodocianych nie posiadających kwalifikacji zawodowych od
odbycia przygotowania zawodowego,
3) zatrudnianie osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum,
4) zatrudnianie osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum.

Art. 192.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić młodocianym pracownikom opiekę i pomoc,
niezbędną dla ich przystosowania się do właściwego wykonywania pracy.

Art. 193.

Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników młodocianych.

Rozdział II - Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego

Art. 194.

Do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nie określony ze zmianami przewidzianymi w art. 195 i 196.

Art. 195.

§ 1. Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególności:
1) rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),
2) czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
3) sposób dokształcania teoretycznego,
4) wysokość wynagrodzenia.
§ 2. Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których jest dopuszczalne zawieranie na czas określony umów o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Art. 196.

Rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej w celu przygotowania
zawodowego dopuszczalne jest tylko w razie:
1) niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,
2) ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,
3) reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowego,
4) stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

Rozdział III – Dokształcanie

Art. 197.

§ 1. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 lat.
§ 2. W szczególności pracownik młodociany jest obowiązany:
1) do dokształcania się w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum, jeżeli szkoły takiej nie ukończył,
2) do dokształcania się w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej lub w formach pozaszkolnych.

Art. 198.

Pracodawca jest obowiązany zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się.

Art. 199.

Jeżeli młodociany nie ukończył przygotowania zawodowego przed osiągnięciem 18 lat, obowiązek dokształcania się, stosownie do przepisów art. 197, może być przedłużony do czasu ukończenia przygotowania zawodowego.

Art. 200.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zwolnienie młodocianych od obowiązku dokształcania się.

Rozdział IIIa - Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe

Art. 2001.

§ 1. Młodociany może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę przy wykonywaniu
lekkich prac.
§ 2. Praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego
młodocianego, a także nie może utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.
§ 3. Wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza wykonującego
zadania służby medycyny pracy. Wykaz ten wymaga zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy. Wykaz lekkich prac nie może zawierać prac wzbronionych młodocianym, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 204.
§ 4. Wykaz lekkich prac ustala pracodawca w regulaminie pracy. Pracodawca, który nie ma obowiązku wydania regulaminu, ustala wykaz lekkich prac w osobnym akcie.
§ 5. Pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed rozpoczęciem przez niego pracy.

Art. 2002.

§ 1. Pracodawca ustala wymiar i rozkład czasu pracy młodocianego zatrudnionego przy lekkiej pracy, uwzględniając tygodniową liczbę godzin nauki wynikającą z programu nauczania, a także z rozkładu zajęć szkolnych młodocianego.
§ 2. Tygodniowy wymiar czasu pracy młodocianego w okresie odbywania zajęć szkolnych nie może przekraczać 12 godzin. W dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 2 godzin.
§ 3. Wymiar czasu pracy młodocianego w okresie ferii szkolnych nie może przekraczać
7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Dobowy wymiar czasu pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może jednak przekraczać 6 godzin.
§ 4. Wymiar czasu pracy określony w § 2 i 3 obowiązuje także w przypadku, gdy młodociany jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Przed nawiązaniem stosunku pracy pracodawca ma obowiązek uzyskania od młodocianego oświadczenia o zatrudnieniu albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy.

Rozdział IV - Szczególna ochrona zdrowia

Art. 201.

§ 1. Młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia.
§ 2. Jeżeli lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego, pracodawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma takiej możliwości, niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przepis art. 51 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Pracodawca jest obowiązany przekazać informacje o ryzyku zawodowym, które wiąże się z pracą wykonywaną przez młodocianego, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami również przedstawicielowi ustawowemu młodocianego.

Art. 202.

§ 1. Czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę.
§ 2. Czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę.
§ 3. Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy.
§31. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy.
§ 4. (uchylony).

Art. 203.

§ 1. Młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
§ 11. Pora nocna dla młodocianego przypada pomiędzy godzinami 2200 a 600. W przypadkach określonych w art. 191 § 5 pora nocna przypada pomiędzy godzinami 2000 a 600.
§ 2. Przerwa w pracy młodocianego obejmująca porę nocną powinna trwać nieprzerwanie nie mniej niż 14 godzin.
§ 3. Młodocianemu przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę.

Art. 204.

§ 1. Nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach wzbronionych, których wykaz ustala w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.
§ 2. (uchylony).
§ 3. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zezwolić na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych, jeżeli jest to potrzebne do odbycia przygotowania zawodowego, określając jednocześnie warunki zapewniające szczególną ochronę zdrowia młodocianych zatrudnionych przy tych pracach.

Rozdział V - Urlopy wypoczynkowe

Art. 205.

§ 1. Młodociany uzyskuje z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy prawo do urlopu w wymiarze 12 dni roboczych.
§ 2. Z upływem roku pracy młodociany uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Jednakże w roku kalendarzowym, w którym kończy on 18 lat, ma prawo do urlopu w wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat.
§ 3. Młodocianemu uczęszczającemu do szkoły należy udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych. Młodocianemu, który nie nabył prawa do urlopu, o którym mowa w § 1 i 2, pracodawca może, na jego wniosek, udzielić zaliczkowo urlopu w okresie ferii szkolnych.
§ 4. Pracodawca jest obowiązany na wniosek młodocianego, ucznia szkoły dla pracujących,
udzielić mu w okresie ferii szkolnych urlopu bezpłatnego w wymiarze nie przekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy. Okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
§ 5. W sprawach nie uregulowanych przepisami niniejszego rozdziału do urlopów przysługujących młodocianym stosuje się przepisy działu siódmego.

Rozdział VI - Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe

Art. 206.

§ 1. Przepisy art. 190-205 stosuje się odpowiednio do młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami, z zastrzeżeniem odrębności określonych na podstawie § 2.
§ 2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej może określić, w drodze rozporządzenia, odrębności w zakresie sposobu prowadzenia przygotowania zawodowego u pracodawców będących rzemieślnikami oraz trybu przeprowadzania egzaminów stwierdzających kwalifikacje zawodowe po zakończeniu tego przygotowania.

  Podstawowe zasady i przepisy BHP

Kodeks Pracy art. 204 oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z 24.08.2004r., w sprawie (Dz. U. z września 2004r)., wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudnienia przy niektórych z tych prac.

WYKAZ PRAC WZBRONIONYCH MŁODCIANYM

1. Prace związane z nadmiernym wysiłkiem – praca polegająca wyłącznie na podnoszeniu, przenoszeniu i przewożeniu ciężarów oraz prace wymagające powtarzania dużej liczby jednorodnych ruchów.

2. Prace, przy których najwyższe wartości obciążenia pracą fizyczna przekraczają:

a) Przy ręcznym dźwiganiu i przenoszeniu przez jedną osobę na odległość 25 m przedmiotów o masie
przy pracy dorywczej: przy pracy powtarzalnej:
chłopcy – 20 kg chłopcy – 12 kg
dziewczęta – 14 kg dziewczęta – 8 kg

b) Ręczne podnoszenie pod górę, w szczególności po schodach, których wysokość przekracza 5 m, a kąt nachylenia 30° - ciężarów o masie przekraczającej:

przy pracy dorywczej: przy pracy powtarzalnej:
chłopcy – 15 kg chłopcy – 8 kg
dziewczęta – 10 kg dziewczęta – 5 kg

ZABRANIA SIĘ: Przewozić przez dziewczęta towarów na taczkach, wózkach 2 – kołowych poruszanych ręcznie.

3) Prace wymagające stale wymuszonej i niewygodnej pozycji ciała.

- prace wykonywane w pozycji pochylonej lub w przysiadzie, - prace wykonywane w pozycji lezącej na boku lub na wznak w tym w szczególności przy naprawach pojazdów mechanicznych, - prace wykonywane na kolanach, w tym w szczególności przy ręcznym cyklinowaniu podłóg, przy pracach brukarskich i posadzkach.

4) Prace zagrażające prawidłowemu rozwojowi psychicznemu.
- prace związane z produkcja, sprzedażą i konsumpcją wyrobów alkoholowych, w tym obsługa klientów w zakładach gastronomicznych, - prace związane z produkcją, sprzedażą i reklamą wyrobów tytoniowych, - prace związane z ubojem i obróbką poubojową zwierząt, - obsługa zakładów kąpielowych i łaźni, - prace rakarzy, - prace przy sztucznym unasienianiu zwierząt, - prace w szpitalach (oddziałach) dla nerwowo i psychicznie chorych.

5) Prace mogące stanowić nadmierne obciążenie psychiczne.
- prace wymagające odbioru i przetwarzania dużej ilości lub szybko po sobie następujących informacji i podejmowania decyzji mogących spowodować groźne następstwa, - prace wymuszone przez rytm pracy i wynagrodzenie w zależności od osiąganych rezultatów,

6) Prace pokojowe w domkach wczasowych i turystycznych, pensjonatach i hotelach ( w tym w hotelach robotniczych).

7) Udział w występach tancerzy w zakładach gastronomicznych.

8) Prace w narażeniu na szkodliwe działanie czynników chemicznych, fizycznych, biologicznych,

a) Prace w narażeniu na działanie substancji i preparatów chemicznych, w tym środków ochrony roślin, sklasyfikowanych w przepisach jako: toksyczne (T), bardzo toksyczne (T), żrące (C) lub wybuchowe E, b) Prace w narażeniu na działanie substancji i preparatów chemicznych w tym środków ochrony roślin sklasyfikowanych jako szkodliwe (Xn), którym przysłano jeden lub więcej następujących zwrotów zagrożeń:
- preparat z symbolem (R39) – zagraża powstaniem bardzo poważnych nieodwracalnych zmian w stanie zdrowia, - preparat (R42) – może powodować uczulenie w następstwie narażenia drogą oddechową, - preparat (R43) – może powodować uczulenie w kontakcie ze skórą, - preparat (R44) – może powodować raka, - preparat (R46) – może powodować dziedziczne wady genetyczne, - preparat (R60) – może upośledzić płodność, - preparat (R61) – może działać szkodliwie na dziecko w łonie matki, - preparat (R68) – możliwe ryzyko powstania nieodwracalnych zmian w stanie zdrowia,
c) Prace w narażeniu na działanie substancji i preparatów chemicznych w tym środków ochrony roślin, sklasyfikowanych w przepisach jako preparaty chemiczne drażniące (Xi):
- produkt skrajnie łatwo palny (R12), - preparat (R42) może powodować uczulenie w następstwie narażenia drogą oddechową, - preparat (R43) – może powodować uczulenie w kontakcie ze skórą,
d) Prace w kontakcie z lekami psychotropowymi,
e) Prace związane z używaniem kadzi, zbiorników lub pojemników szklanych zawierających czynniki chemiczne.

Prace w narażeniu na szkodliwe działanie pyłów:

1) pyłów o działaniu zwłukniającym i drażniącym, których stężenia przekraczają 2/3 wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń określonych w przepisach, w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy,
2) prace w środowisku pyłów uczulających,
3) prace w narażeniu pyłów rakotwórczych i mutagennych, określanych w odrębnych przepisach,

Prace w narażeniu na szkodliwe działanie czynników fizycznych:

- prace w zasięgu pól elektromagnetycznych i natężeniach przekraczających wartość strefy bezpiecznej, - prace w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące na poziomie przekraczającym dopuszczalne wartości, - prace w warunkach narażenia na promieniowanie laserowe, - prace w warunkach narażenia na promieniowanie nadfioletowe, emitowane przez urządzenia technologiczne, przemysłowe, w tym w szczególności przy spawaniu, cięciu i naprawianiu metali.

Prace w warunkach narażenia na hałas:

- hałas którego poziom eksplozji odniesiony do 8/h dobowego czasu pracy określonego w Kodeksie Pracy przekracza wartość 80 dB, - równoważny poziom ciśnienia akustycznego skorygowany charakterystyczną częstotliwością G odniesiony do 8/h dobowego czasu pracy przekracza 86 dB,

Prace w warunkach narażenia na drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne, przy których:

- wartość eksplozji dziennej 8/4 przekracza 1m/s² - prace w warunkach narażenia o ogólnym działaniu, wartość eksplozji dziennej przekracza 0,15 m/s²,

Prace w warunkach narażenia na temperaturę,

1. Prace w pomieszczeniach w których temp. przekracza 30°, a wilgotność względna powietrza przekracza 65%, a także w warunkach oddziaływania otwartego źródła promieniowania np: obsługa suszarni, prażenia rud, wakowanie, wytapianie, rozlewanie o odlewanie metali, obsługa pieców w hutach szkła prace przy wypalaniu dolomitu i wapnia, gotowanie asfaltu i prace z gorącym asfaltem, bezpośrednia obsługa pieców piekarniczych.
2. Prace w temperaturze powietrza niższej niż 14°C, a także przy wilgotności względnej wyższej niż 65%, prace w chłodniach, przechowalniach produktów żywnościowych, zamrażalniach w stałym kontakcie z wodą, solanką, przy robotach ziemnych w mokrym gruncie, w warunkach narażających na stałe przemakanie odzieży, powodujące naruszenie bilansu cieplnego u młodych pracowników.
3. Prace w środowisku o dużych wahaniach parametrów mikroklimatu, szczególnie przy występowaniu nagłych zmian temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15°C, przy braku stosowania co najmniej 15 – min, adaptacji w pośredniej temperaturze.
4. Prace w warunkach podwyższonego ciśnienia.
– w komorach wysokich ciśnień lub w innych urządzeniach hiperbarycznych, – w urządzeniach komunikacji lotniczej, – prace nurków i płetwonurków, – prace w kesonach, – prace w komorach niskich ciśnień

Podstawa prawna:

Kodeks Pracy: Dział dziesiąty, Rozdział pierwszy
Podstawowe obowiązki pracodawcy - (przepisy wybrane)

art. 207§ 1 Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.
art. 207§ 2 Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, poprzez wykorzystanie osiągnięć nauki i techniki z uwzględnieniem ergonomii,

W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1. Organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
2. Zapewnić przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
3. Wydawać polecenia usunięcia uchyleń BHP, oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,
4. Pracodawca jako osoba kierująca pracownikami, jest obowiązany znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy,
5. art. 217 Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracowników, na stanowisku na którym maszyny i urządzenia nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności, określonych w odrębnych przepisach,
6. Niedopuszczalne przez pracodawcę jest używanie substancji i preparatów chemicznych nie oznakowanych w sposób widoczny, umożliwiający ich identyfikację,
7. Stosowanie przez pracodawcę środków chemicznych i niebezpiecznych preparatów pod warunkiem zastosowania środków zapewniających pracownikom ochronę zdrowia i życia,
8. Zasady klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych pod względem zagrożeń dla zdrowia i życia. Pracodawca musi do każdego preparatu posiadać „kartę charakterystyki”, tego preparatu,
9. art. 225§ 1 Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace przy których istnieje możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu asekuracji,
10. Pracodawca jest obowiązany ocenić i dokumentować „Ryzyko Zawodowe” związane z wykonywaną pracą, oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmieniające ryzyko zawodowe na stanowisku pracy,
11. Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywanym pracą.
a) przeprowadzić badania i pomiary czynników szkodliwych na swój koszt, oraz utrzymywać wszystkie maszyny i urządzenia w należytej sprawności.
12. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,
Orzeczenie te pracodawca ma obowiązek przechowywać w aktach osobowych pracownika.
13. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie BHP, przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie określonych szkoleń w tym zakresie,
Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
14. Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące BHP na stanowisku pracy,
15. Pracodawca obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych czynników występujących w środowisku pracy,
16. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania Polskich Norm, wtedy gdy:
a) odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu pobrudzeniu,
b) ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub BHP,
17. Pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego spełniających wymagania BHP,
18. Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na stanowisku jest niezbędne.
19. Jeżeli pracodawca nie może zapewnić prania odzieży roboczej i czynności te mogą być wykonywane przez pracownika, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów pieniężnych poniesionych przez pracownika,
20. Młodocianym w rozumieniu Kodeksu Pracy jest ta osoba która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat,
21. Pracodawca jest obowiązany zapewnić młodocianym pracownikom opiekę i pomoc, niezbędną dla ich przystosowania się do właściwego wykonywania pracy,
22. Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencje pracowników młodocianych,
23. Pracodawca jest obowiązany zwolnic młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się,
24. Czas pracy młodocianego pracownika do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę,
25. Czas pracy młodocianego pracownika powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę,
26. Do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązującego programu zajęć szkolnych, bez względu na to czy odbywa się ona w godzinach pracy,
27. Młodocianego pracownika nie wolno zatrudniać w godzinach nad liczbowych,
28. Młodocianemu pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo 48 godzi nieprzerwanego wypoczynku, który powinien obejmować niedzielę
29. Nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach wzbronionych (wykaz w załączeniu),
30. Jeżeli dobowy wymiar czasu młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut wliczoną w czas pracy,
31. Młodociany uzyskuje z upływem 6 m-cy od rozpoczęcia pierwszej pracy prawo do urlopu w wymiarze 12 dni roboczych.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PORZĄDKOWA PRACOWNIKÓW

1. art. 108 § 2 Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów BHP lub przepisów p/poż, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, strawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może stosować:
a) karę nagany b) karę pieniężną
2. art. 108 § 3 Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń.
3. art 108 § 4 Wpływ z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny w pracy.
4. art. 108 § 5 Kara nie może być stosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego, i po upływie 3 m-cy od dopuszczenia się tego naruszenia.
Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika.
5. art. 100 § 1 Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o prace.
6. Pracownik jest obowiązany w szczególności.
a) przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
b) przestrzegać regulaminu i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
c) przestrzegać przepisów oraz zasad BHP, a także przepisów przeciwpożarowych.
d) dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
e) przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
7. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 lat.

  AKTY PRAWNE dotyczące nauki zawodu w rzemiośle

1. Zatrudnienie młodocianego pracownika

Ustawa kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974r. Dział IX (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.94, z późn. zm)

2. Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych:

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz.278, ze zmianami z 2002 r. Dz.U. Nr 197, poz.1663).
3. Nadzór nad przebiegiem przygotowania zawodowego młodocianego
Ustawa o rzemiośle z dnia 22 marca 1989 r. - tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz.979 ze zmianą z 2003 r. Dz.U. Nr137, poz.1304 - tekst ustawy dostępny na portalu ZRP; http://www.zrp.pl/o_rzemiosle/ustawa.pdf:

Uchwała Nr 4 Zarządu Związku Rzemiosła Polskiego z dnia 19 lutego 2002 r. znak:NO-I-130/02 w sprawie "Zasad i trybu sprawowania przez izby rzemieślnicze i cechy nadzoru nad przebiegiem przygotowania zawodowego w rzemiośle pracowników młodocianych".

4. Uprawnienia do szkolenia

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 113, poz.988, zm. w 2003 r. Nr 197, poz.1875) określa kwalifikacje zawodowe i przygotowanie pedagogiczne wymagane od instruktorów praktycznej nauki zawodu.

5. Wyjątkowo dopuszczalne zatrudnianie młodocianych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób nie mających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób nie mających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum (Dz.U. Nr 214, poz. 1808).

6. Prace wzbronione młodocianym

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. z 2004 r. Nr 200, poz.2047) .

7. Zawody i okres nauki zawodu w rzemiośle

1) Zawody szkolne
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (DZ.U. z 2004 r. Nr 114 , poz.1195).

2) Zawody pozaszkolne
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2004 r. Nr 265, poz.2644).

  PODSUMOWANIE:

I Powinności:

Pracodawca, zatrudniających młodocianych w celu przygotowania zawodowego powinien:

1. Zawrzeć na piśmie, umowę w celu przygotowania zawodowego i zarejestrować ją w Cechu w którym jest zrzeszony.

2. Stosować się do obowiązujących przepisów o ochronie pracy i zdrowia młodocianych, realizowanych poprzez:

a) ochronę trwałości stosunku pracy,
b) ograniczenie zatrudnienia,
c) wydłużenie czasu wypoczynku,
d) szczególną ochronę zdrowia,
e) terminowe i prawidłowe wypłacać wynagrodzenie,
f) ułatwiać młodocianym zdobycie kwalifikacji zawodowych,
g) utworzenie służb bhp ( pracodawcy zatrudniający ponad 10 pracowników).

3. Ponosić wszelkie koszty związane z praktyczną nauką zawodu (np. opłaty za egzaminy czeladnicze (I termin) pracowników młodocianych, spisywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego.

II Przywileje:

Pracodawca, prowadzący przygotowanie zawodowe młodocianych ma prawo do:

1. Srebrnej i złotej odznaki za szkolenie uczniów.

2. Refundacji wypłaconego młodocianym wynagrodzenia i składki na ubezpieczenie społeczne, jeżeli dostarczy do biura Cechu komplet dokumentów:

a) DRA ZUS za każdy m-c,
b) lista płac pracownika młodocianego,
c) przelew ZUS na ubezpieczenia społeczne, konto nr 83…..51 ( kwota zgodna z DRA),
d) w przypadku gdy młodociany przebywa na zwolnieniu lekarskim:
- kopia zwolnienia lekarskiego,
- ZUS RSA za dany m-c.

3. Przedłużać lub skracać czas trwania przygotowania zawodowego.

III Zabrania się:

1. Przejmowania uczniów innego rzemieślnika bez uprzedniego porozumienia się z nim i z Cechem.
2. Pobierania „kaucji” za zatrudnienie młodocianego w celu przygotowania zawodowego.
3. Niewypłacania należnych wynagrodzeń młodocianym pracownikom.
4. Pobierania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników w sytuacji, gdy wynagrodzenia te nie zostały wypłacone.
5. Nieprzestrzegania czasu pracy i wymiaru urlopów wypoczynkowych przysługujących pracownikom młodocianym.
6. Zobowiązywania młodocianych pracowników do ponoszenia opłat za egzaminy czeladnicze,
7. Nie realizowanie programu praktyczne nauki zawodu.

IV Pracodawca, prowadzący przygotowanie zawodowe powinien się zapoznać i stosować do przepisów wymienionych w Załączniku Nr 1

V Obowiązki pracownika młodocianego

Młodociany pracownik – uczeń zatrudniony w zakładzie pracy na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego jest obowiązany:

1. Dążyć do uzyskiwania jak najlepszych wyników w nauce zawodu, sumiennie wykonywać powierzone czynności oraz stosować się do poleceń i wskazówek przełożonych.
2. Stosować się do podstawowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz innych przepisów mających na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa zatrudnionych.
3. Pilnie i systematycznie uczestniczyć w organizowanym dokształcaniu teoretycznym.
4. Zachowywać się nienagannie, w zakładzie pracy, w miejscu dokształcania teoretycznego, jak poza nimi, odnosić się z szacunkiem do przełożonych i okazywać koleżeński stosunek innym zatrudnionym.
5. Poddawać się obowiązującym badaniom lekarskim i stosować się do zaleceń lekarskich.
6. Przestrzegać ustalonego czasu pracy.
7. Szanować mienie zakładu.
8. Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 lat.
9. Przystąpić do egzaminu czeladniczego.